4 Μαρτίου 2011

Αντιδράσεις

ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΣΗ   
                            
          ΟΞΥ + ΒΑΣΗ → ΑΛΑΣ + ΝΕΡΟ
      χ ΗαΑ +ψ Μ(ΟΗ)μ → ω ΜαΑμ +φ Η2Ο  
    π.χ. H3PO4 +3KOH→K3PO4+3H2O
Οξινο Οξείδιο + ΒΑΣΗ→ΑΛΑΣ* + ΝΕΡΟ 
     CO2 + Ba(OH)2→BaCO3+H2O                       
ΟΞΥ + Βασικό Οξείδιο → ΑΛΑΣ* + ΝΕΡΟ  
     H2SO4+ K2O→K2SO4+H2O 
Οξινο Οξείδιο + Βασικό Οξείδιο → ΑΛΑΣ*
 3N2O5 + Al2O3→ 2Al(NO3)3                
           
* το άλας που παράγεται είναι ίδιο με το άλας που θα παραγόταν αν αντιδρούσε το αντίστοιχο οξύ ή η αντίστοιχη βάση του οξειδίου.

!!! Η ΝΗ3 αντιδρά σαν το ΝΗ4ΟΗ χωρίς να παράγεται Η2Ο.
   π.χ.    ΝΗ3  +HCl  → ΝΗ4Cl
              2ΝΗ3  +H2SO4  → (ΝΗ4)2SO4


ΔΙΠΛΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ   
                                                      ΟΞΥ + ΒΑΣΗ → ΑΛΑΣ + ΝΕΡΟ

                                                          ΟΞΥ(1) + ΑΛΑΣ(1) → ΟΞΥ(2) +ΑΛΑΣ(2)                        

                                              ΒΑΣΗ(1) + ΑΛΑΣ(1) → ΒΑΣΗ(2)+ΑΛΑΣ(2)       
ΑΛΑΣ(1) + ΑΛΑΣ(2) → ΑΛΑΣ(3) + ΑΛΑΣ(4)
                                                            χΑβΒα + ψΓδΔγ → ω ΑδΔα +φ ΓβΒγ                                                                          
   !!!  Αν παράγεται ΝΗ4ΟΗ θα το αντικαθιστούμε με ΝΗ3 + Η2Ο                                                                                                
Αν παράγεται H2CO3 θα το αντικαθιστούμε με CO2 + Η2Ο
 Αν παράγεται H2SO3 θα το αντικαθιστούμε με SO2 + Η2Ο   
  !!!  Για να πραγματοποιηθούν πρέπει να παράγεται ή νερό ή
                  αέριο (↑) ή ίζημα (↓) ή ασθενής ηλεκτρολύτης.       

                      Π.χ.   2HNO3 + BaCl2 → Ba(NO3)2 + 2HCl(↑)
                                   Ag3PO4 + 3KCl → 3AgCl(↓) + K3PO4
                             2NH4Cl + Ba(OH)2 → BaCl2 + 2NH3 (↑) + 2H2O


ΑΠΛΗΣ ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ   
                                               ….. Μετάλλου από μέταλλο      χΜ +ψ ΝαΑν → ωΜαΑμ +φ Ν

ΣΕΙΡΑ ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: K Ba Ca Na Mg Al Mn Zn Cr Fe Co Ni Sn Pb H Bi Cu Hg Ag Pt Au

!!! Μέταλλα με πολλούς Α.Ο. οξειδώνονται στον μικρότερο από αυτούς. Εξαίρεση ο  Cu.
!!! Διατομικά στοιχεία H2, O2, N2, F2, Cl2, Br2, I2.
        Π.χ.   Fe + HCl → FeCl2 + H2
                3Ca + 2Ag3PO4→Ca3(PO4)2 +6Ag
                                               
                                                   ….. Μέταλλα + Η2Ο
Τα 4 πρώτα της σειράς, δίνουν υδροξείδια των μετάλλων και Η2 :
 K (Ba, Ca, Na ) + Η2Ο → ΚΟΗ ( Ba(OH)2, Ca(OH)2 , NaOH) +Η2
Τα  υπόλοιπα δίνουν οξείδια και Η2 :
 Mg ( Al ,Mn, …) + Η2Ο → MgΟ (  Al2Ο3 ,  MnΟ, …) + Η2         

 
                                             ….. Αμετάλλου από αμέταλλο      χΒ +ψ ΝαΑν → ωΝβΒν +φ Α
      ΣΕΙΡΑ ΔΡΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: F Cl Br O I S   
         Π.χ.   F2 +2 KCl → 2KF + Cl2
                         Cl2 + CaS → CaCl2 + S.

3 Μαρτίου 2011


Πολυατομικά ιόντα ή ρίζες

NO3-     νιτρικό
CN- κυάνιο (κυανίδιο)
HCO3-    όξινο ανθρακικό
CO32-  ανθρακικό
ClO4-   υπερχλωρικό
HPO42-  όξινο φωσφορικό
SO42-     θειικό
ClO3-       χλωρικό
H2PO4- δισόξινο φωσφορικό
PO43- φωσφορικό
ClO2-     χλωριώδες
MnO4-      υπερμαγγανικό
OH-   υδροξείδιο
ClO-   υποχλωριώδες
Cr2O72-         διχρωμικό
NH4+   αμμώνιο
HSO4-  όξινο θειικό
CrO42-             χρωμικό

 Αριθμοί οξείδωσης
Μέταλλα
Αμέταλλα
K, Na, Ag
+1
F
-1
Ba, Ca, Mg, Zn
+2
H
+1 (-1)
Al
+3
O
-2 (-1, +2)
Cu, Hg
+1, +2
Cl, Br, I
-1(+1, +3, +5, +7)
Fe, Ni
+2, +3
S
-2 (+4, +6)
Pb, Sn
+2, +4
N, P
-3 (+3, +5)
Mn
+2, +4, +7
C, Si
-4, +4
Cr
+3, +6














Το άθροισμα των Α.Ο. όλων των στοιχείων μιας ένωσης πρέπει να είναι μηδέν, ενώ ενός πολυατομικού ιόντος τόσο όσο το φορτίο του. Έτσι βρίσκουμε τους Α.Ο. στοιχείων με πολλούς Α.Ο. σε μια ένωσή τους:
Στο ΗΝΟ2     (έστω χ ο Α.Ο. του Ν):   
     1(+1)+1χ+2(-2)=0    άρα χ=+3.
Στο Η2ΡΟ4-     (έστω χ ο Α.Ο. του Ρ):
     2(+1)+1χ+4(-2)=-1    άρα χ=+5.
Στο K2Cr2Ο7     (έστω χ ο Α.Ο. του Cr):
     2(+1)+2χ+7(-2)=0    άρα χ=+6.


28 Φεβρουαρίου 2011

Ονοματολογία οργανικών ενώσεων


    Α)ΜΕ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗ ΑΛΥΣΙΔΑ

Αρχικά κάνουμε αρίθμηση της ανθρακικής αλυσίδας ξεκινώντας από εκείνη την άκρη στην οποία βρίσκεται πιο κοντά η χαρακτηριστική ομάδα.Αν δεν υπάρχει ομάδα ή αν αυτή βρίσκεται στη μέση της αλυσίδας ξεκινάμε την αρίθμηση απ΄την άκρη στην οποία είναι πιο κοντά ο πολλαπλός δεσμός.
Π.χ. 


         4        3       2      1                              5       4        3    2    1      
        CH3-CH2-CH-CH3                        CH3-CH2-CH-CH=CH2
                         (                                                      (
                        OH                                                  OH  

Το όνομα μιας οργανικής ένωσης αποτελείται από 3 μέρη

 1ο ΜΕΡΟΣ   Δείχνει τον αριθμό των ανθράκων.
 2ο ΜΕΡΟΣ   Δείχνει τα είδη των δεσμών.
 3ο ΜΕΡΟΣ   Δείχνει τη χαρακτηριστική ομάδα που περιέχει η ένωση.

1ο ΜΕΡΟΣ
2ο ΜΕΡΟΣ
3ο ΜΕΡΟΣ
1 άτομο C    μεθ-
Κορεσμένη ΟΕ      -αν-
Υδρ/κας          -ιο.
2 άτομαC     αιθ-
1 διπλός δεσμός    –εν-
-ΟΗ                -ολη.
3 άτομαC     προπ-
1 τριπλός δεσμός   –ιν-
-COOH           -ικο οξυ.
4 ατομαC     βουτ-
2 διπλοί δεσμοί   –διεν-
-CH=O            -αλη.
5 άτομαC     πεντ-
3διπλοί δεσμοί  –τριεν-
>C=O              -ονη
6 άτομαC      εξ-
2 τριπλοί δεσμοί  –διιν-
-CN                -νιτριλιο
   … … …
    … … …
    … … …

Π.χ.
     4        3        2     1   
    CH3-CH2-CH-CH3      ονομάζεται  2,βουτ-αν-όλη.               
                  (                                 
                 OH          
                                               
    4       3      2   1                                         
  CH3-CH2-CH=CH2     ονομάζεται   1,βουτ-εν-ιο.
              
                                             
    4      3   2        1           
   CH≡C-CH2-CH2-OH  ονομάζεται 3,βουτ-ιν-1,ολη

 
Όταν η ένωση έχει και δεσμό και ομάδα στην αρχή μπαίνει η θέση του δεσμού ενώ η θέση της ομάδας μπαίνει πριν την κατάληξη.                                     
                                                                 
ΠΡΟΣΟΧΗ ‼ Αν σε μια ένωση υπάρχουν και διπλός και τριπλός δεσμός που ισαπέχουν η αρίθμηση αρχίζει απ΄την άκρη στην οποία είναι πιο κοντά ο διπλός δεσμός.
     5      4   3        2        1      
    CHΞC-CH2-CH=CH2      1,πεντ-εν-4,ιν-ιο.

ΠΡΟΣΟΧΗ ‼ Οι χαρακτηριστικές ομάδες –COOH ,-CN , -CH=O βρίσκονται πάντα σε θέση 1 μιας και βρίσκονται πάντα στην αρχή της αλυσίδας. Έτσι στο όνομα των ενώσεών τους η θέση μπορεί να παραλείπεται.
   
   CH2-CH=CH-COOH         ονομάζεται   2,βουτ-εν-ικο οξύ αντί για 
                                                              2,βουτ-εν-1,ικό οξύ.

ΠΡΟΣΟΧΗ ‼  Οι χαρακτηριστικές ομάδες –ΝΗ2 ,-Χ (κλπ) δεν δίνουν κατάληξη στο όνομα της ένωσής τους, αλλά μπαίνουν στο όνομα σαν πρόθεμα.
   
    CH3-CH2-CH-COOH        ονομάζεται 2,χλωρο-(1),βουτ-αν-ικό οξύ.
                    Cl                                                                            
   
   Cl-CH-CH2-CH=CH-Cl     ονομάζεται 1,4,4,τριχλωρο-1,βουτ-εν-ιο.
        Cl                                                                                            
 













Β)ΜΕ ΔΙΑΚΛΑΔΙΣΜΕΝΗ ΑΛΥΣΙΔΑ.   

Πρώτα πρέπει να βρούμε την κύρια ανθρακική αλυσίδα. Λέγοντας κύρια αλυσίδα εννοούμε τη μεγαλύτερη δυνατή αλυσίδα που περιέχει όλες τις χαρακτηριστικές ομάδες και όλους τους πολλαπλούς δεσμούς ( ή τους περισσότερους δυνατούς ) και είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη γίνεται.

 Π.χ.                                       







                                                                                                                                           CH2= C---CH-CH--CH3                    CH3--CΗ--CH2-COOH          
               (      (      (                                           (
             CH2 OH CH2                                     CH2                               
               (            (                                           (                                              
              CH3       CH3                                     CH3

Τα κομμάτια της αλυσίδας που δεν συμπεριλήφθηκαν στην κύρια αλυσίδα αποτελούν τις διακλαδώσεις . Κατά κύριο λόγο αυτά είναι αλκύλια (R-) τα  οποία ονομάζονται ως εξής :
     
             CH3- ……………………μεθύλιο
           CH3CH2- ……………… αιθύλιο
    CH3CH2CH2- ……………… προπύλιο
      CH3-CH- ………………… ισοπροπύλιο.          
             CH3            

Στη συνέχεια κάνουμε αρίθμηση της κύριας αλυσίδας όπως γνωρίζουμε. Η σειρά προτεραιότητας για την αρίθμηση είναι :
Χ.Ο. > ΠΟΛ. ΔΕΣΜΟΣ > ΠΡΟΘΕΜΑ > ΔΙΑΚΛΑΔΩΣΗ. Έτσι     

 Π.χ.  
    CH2= C----CH---CH---CH3                CH3--CH-CH2-COOH          
            (      (       (                                  (
           CH2 OH  CH2                             CH2                               
            (             (                                  (                                                                  
           CH3        CH3                             CH3
                      


2,αίθυλο-4,μέθυλο-1εξ-εν-3,ολη         3,μέθυλο-πεντ-εν-ικό οξύ.

 

 

 

26 Φεβρουαρίου 2011

Ονοματολογία ανόργανων ενώσεων


 ΜαΑμ 
 Ονοματολογία       
   Όταν Μ=Η+ …οξέα : HF, HNO3, H2SO4,…..
                                                        Όταν Α=ΟΗ- ...βάσεις : ΚΟΗ, Βa(ΟΗ)2,…..
                                                        Όταν Α=Ο …οξείδια : ΝΟ, Ρ2Ο5, Νa2Ο,…..
                                                        Όταν Μ≠Η
                                                         και Α≠Ο,ΟΗ-…άλατα : NaCl, (NH4)2CO3, K2S,…

ΟΞΕΑ [ΗαΑ]………..μη οξυγονούχα: «υδρο-όνομα Α»…………………..πχ: HF υδροφθόριο
                         …..…..οξυγονούχα: «όνομα Α + οξύ»……..………….….πχ: H2SO4 θειικό οξύ
ΒΑΣΕΙΣ [Μ(ΟΗ)μ] : ……..«υδροξείδιο του Μ».………πχ: AgOH υδροξείδιο του αργύρου
                                                                                                         NaOH υδροξείδιο του νατρίου     
                                                                                                  Fe(OH)2 υδροξείδιο του σιδήρου (ΙΙ)
ΟΞΕΙΔΙΑ [ΜχΟψ]…
                                    ..…..μετάλλων: «οξείδιο του Μ»……….πχ:Νa2Ο οξείδιο του νατρίου
                                                                                                           πχ:FeO οξείδιο του σιδήρου(ΙΙ)
                           ..αμετάλλων:«αριθμ-οξείδιο του Μ»…...….πχ: CO2 διοξείδιο του άνθρακα
ΑΛΑΤΑ [ΜαΑμ]..
               ...μη οξυγονούχα:«όνομα Α-ούχο + όνομα Μ»…….. πχ: NaCl χλωριούχο νάτριο
                    …..οξυγονούχα: «όνομα Α + όνομα Μ»….πχ, (NH4)2CO3 ανθρακικό αμμώνιο

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...